Lokalny Program Rewitalizacji zamiast Gminnego

19 grudnia 2016


Podczas konferencji prasowej Prezydent Radomska Jarosław Ferenc wyjaśnił dlaczego Gminny Program Rewitalizacji nie jest gotowy do uchwalenia. Okazało się, że w 2015 roku błędnie wykonano diagnozę w celu wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji. Władze miasta zdecydowały o stworzeniu Lokalnego Programu Rewitalizacji, który ma pozwolić na ubieganie się środków na rewitalizację miasta na początku 2017 roku.

- Po analizie Gminnego Programu Rewitalizacji, którą przeprowadziliśmy, nabraliśmy wątpliwości czy diagnoza nad obszarem rewitalizacji wykonana została zgodnie z ustawą o rewitalizacji. Nasze wątpliwości się niestety potwierdziły. W tej sprawie konsultowaliśmy się z Ministerstwem Rozwoju, które ocenia programy rewitalizacji i okazało się, że diagnoza przeprowadzona w 2015 roku, a przyjęta przez moich poprzedników w grudniu 2015 roku nie spełnia wymogów ustawy o rewitalizacji – wyjaśnia prezydent Jarosław Ferenc.

W sierpniu 2015 r. Prezydent Miasta Radomsko Anna Milczanowska podpisała z firmą Phin Inwestycje umowę min. na opracowanie Lokalnego Programu Rewitalizacji Centrum Miasta Radomska 2020. W listopadzie po wejściu w życie ustawy o rewitalizacji podjęto decyzję o zmianie podstawy prawnej sporządzenia programu i dalej prowadzono prace - teraz już na podstawie ustawy o rewitalizacji. Przygotowano Diagnozę zjawisk i czynników kryzysowych, której zadaniem było wykazać, na którym obszarze gminy Miasto Radomsko występuje największa degradacja i który obszar należy objąć działaniami rewitalizacyjnymi.

Należy podkreślić, iż niezależnie od wybranej ścieżki przygotowywania Programu- czy zgodnie z ustawą o rewitalizacji czy też z ustawą o samorządzie gminnym, oba dokumenty, w obecnej perspektywie, kładą szczególny nacisk na wyprowadzenie ze stanu kryzysowego w sposób kompleksowy tak, „(…) aby nie pomijać aspektu społecznego, ekonomicznego, przestrzennego, technicznego, środowiskowego i kulturowego związanego zarówno z danym obszarem, jak i jego otoczeniem. Należy wyeliminować możliwość realizacji wybiórczych inwestycji, nastawionych jedynie na szybki efekt poprawy estetyki przestrzeni, skupionych tylko na działaniach remontowych czy modernizacyjnych. Tym samym, istotne jest, by nie powstawały „pseudoprogramy” rewitalizacji, które nie skutkują zmianami strukturalnymi na obszarze zdegradowanym (…)” („Załącznik do konkursu dotacji…”).

Po sporządzeniu „Diagnozy…” przygotowano projekt uchwały o wyznaczeniu obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji, który poddano konsultacjom społecznym. Konsultacje te bezpośrednio wynikają z ustawy o rewitalizacji i wymagane jest, aby prowadzone były zgodnie z art. 6 tej ustawy. Pełniący obowiązki Prezydenta Miasta Wiesław Kamiński 21 grudnia 2015 r. wydał zarządzenie w prawie przeprowadzenia konsultacji społecznych projektu Uchwały Rady Miejskiej w Radomsku w sprawie wyznaczenia obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji Miasta Radomska. Po analizie zapisów ww. Zarządzenia należy stwierdzić, iż procedura wynikająca z ustawy została naruszona. Ustawa w art. 6 ust . 3 oraz ust. 4 jednoznacznie określa ile i jakie formy konsultacji bezwzględnie muszą  być przeprowadzone. Po przeanalizowaniu treści Zarządzenia, ogłoszenia i obwieszczenia o przeprowadzeniu konsultacji jak i raportu z przeprowadzonych konsultacji należy jednoznacznie stwierdzić, iż nie wypełniono zapisów art. 6 ust. 4 i nie wykorzystano co najmniej dwóch form, o których mowa w art. 6 ust. 3 pkt 2 „spotkania, debaty, warsztaty, spacery studyjne, ankiety, wywiady, wykorzystanie grup przedstawicielskich lub zbieranie uwag ustnych.”. Powoduje to dodatkową obawę, czy podczas weryfikacji poprawności prowadzenia procedury przez nadzór prawny Wojewody Łódzkiego, uchwała dotycząca GPR-u nie zostałaby uchylona ze względu na naruszenie procedur.

Ponadto w związku z jednoznaczną opinią Ministerstwa Rozwoju dotyczącą błędnej metodologii opracowania Diagnozy zjawisk i czynników kryzysowych opracowanej na potrzeby sporządzenia Gminnego Programu Rewitalizacji prowadzonej w trybie ustawy o rewitalizacji obecne władze Radomska podjęły decyzję o zmianie ścieżki sporządzenia dokumentu.
W związku z uchybieniami w zakresie metodologii jak i procedury prowadzenie dalszych prac nad Gminnym Programem Rewitalizacji zgodnie z ustawą jest, ze względu na ograniczony czas, niemożliwe. Doprowadzenie opracowań do zgodności z przepisami zajęłoby około 1 roku, gdyż konieczne byłoby przeprowadzenie całej procedury od początku - włącznie z wyznaczeniem obszaru zdegradowanego i obszaru rewitalizacji.

W obecnej sytuacji, po zasięgnięciu opinii ekspertów i pracowników Ministerstwa, jedynym słusznym rozwiązaniem jest przejście na opracowanie Lokalnego Programu Rewitalizacji, który  daje takie same możliwości aplikowania po środki zewnętrzne, a procedura jest krótsza i nie tak restrykcyjna jak GPR.

Dokument Lokalny Program Rewitalizacji (sporządzany na podstawie ustawy o samorządzie gminnym w oparciu o „Wytyczne w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020”) oraz dokument Gminny Program Rewitalizacji (sporządzany na postawie ustawy o rewitalizacji) muszą spełniać te same warunki i przejść po uchwaleniu weryfikację w Urzędzie Marszałkowskim Woj. Łódzkiego. Lista weryfikacyjna opracowana jest na podstawie „Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020” Ministerstwa Rozwoju.
Oba dokumenty, zarówno LPR jak i GPR, upoważniają do aplikowania o te same środki zewnętrzne.

Różnica pomiędzy GPR a LPR
Przyjęcie gminnego programu rewitalizacji (zgodnie z ustawą o rewitalizacji) pozwala korzystać ze specjalnych narzędzi prawnych wskazanych w ustawie, takich jak miejscowy plan rewitalizacji czy specjalna strefa rewitalizacji. Dodatkowe narzędzia wynikające z ustawy mogą być pomocne w prowadzeniu procesu ale też mogą stworzyć problemy dla mieszkańców i inwestorów (dodatkowe podatki min. za nie zagospodarowanie we wskazanym czasie nieruchomości).

W obecnym kształcie diagnoza opracowana w ubiegłym roku nie spełnia wymogów dla potrzeb GPR i LPR.
Władze miasta wystąpiły również do Urzędu Marszałkowskiego z pismem o przedłużenie okresu przyjmowania wniosków, gdyż konkursy trwają do 27 stycznia. Władze miasta liczą na to, iż wniosek będzie pozytywnie rozpatrzony, zwłaszcza wtedy, gdy całym kraju występują problemy z gminnymi programami rewitalizacji. Prezydent przytoczył przykład województwa łódzkiego, gdzie do tej pory przygotowano tylko 3 Gminne Programy Rewitalizacji.

Jeśli termin nie zostanie przedłużony, nie oznacza to, że Radomsko pożegna się z rewitalizacją.

- Może się okazać, że wniosków będzie tak mało, że nie wykorzystają całej puli pieniężnej. Zrobimy wszystko, by przekonać Urząd Marszałkowski do wydłużenia terminu – zapewnia Jarosław Ferenc. - Koncepcje funkcjonalno-użytkowe są kompatybilne z gminnym oraz lokalnym programem rewitalizacji. Tutaj się nic nie zmienia. W programie, który stworzymy będą brane pod uwagę wnioski mieszkańców, przekazane nam w ramach konsultacji społecznych. Będą również kolejne konsultacje, tym razem dotyczące lokalnego planu rewitalizacji – zauważa prezydent miasta, dodając, że większość inwestycji zawartych w gminnym planie rewitalizacji zostanie przeniesionych do planu lokalnego.